Алматы облысы бойынша тексеру комиссиясы

АУДИТОРЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫ

Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы және оның ведомстволық  бағынысты ұйымдардың жергілікті бюджетті жоспарлау және орындау, жергілікті бюджет қаражатын және мемлекет активтерін пайдалану тиімділігінің мемлекеттік аудиті.

Қонаев қаласы  

2025 жыл

1-тармақ. Мекеме Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы №95-IV Бюджет Кодексінің 3-бабы 1-тармағының 12-4-тармақшасын, 4-бабы 12-тармақшасын бұза отырып, 30 548,9 мың теңге сомасында бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлаған (ерекшеліктер бойынша 001-015-149, 001-015-151, 001-015-152, 001-015-158, 001-015-159).

2-тармақ. Мекеме «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы №434-V ҚРЗ Заңының 43-бабының 12-тармағын және Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы №268-XIII Азаматтық кодексінің 178-бабының 1-тармағын бұза отырып, мерзімі өткеннен кейін шарттың орындалуын қамтамасыз ету үшін жалпы сомасы 4 986,2 мың теңге кредиторлық берешекті қайтару не бюджетке есептеу жөнінде шаралар қолданбаған.

3-тармақ. Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы №95-IV Бюджет Кодексінің 3-бабы 1-тармағының 12-4-тармақшасын, 4-бабының 12-тармақшасын және «Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 1 наурыздағы №413-IV Заңының 6-бабының 4) тармақшасын бұза отырып, мекеме ерекшелік бойынша 515,2 мың теңге сомасында бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлады және пайдаланды (013-015-414).

2. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Бақанас орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1-тармақ. Аудит барысында А.О. Есімовтың Алматы аграрлық колледжінде 2023 жылғы 12 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қарашаға дейінгі кезеңде алған техникалық және кәсіптік білімі туралы дипломы болған кезде директордың орынбасары лауазымын атқарғаны анықталды, бұл біліктілік сипаттамаларының 5-параграфының 17-тармағының талаптарын сақтамау болып табылады. Қазіргі уақытта А.О. Есімов орман шебері.

2-тармақ. Аудит барысында Е. С. Құттымбеттов, Д. К. Алишев Алматы аграрлық колледжінде аудиттелетін кезеңде және осы уақытқа дейін алған техникалық және кәсіптік білім туралы дипломы болған жағдайда, Н. Дүйсембаев 2023 жылғы 03 сәуірден бастап Бақанас аграрлық-индустриялық колледжінде алған техникалық және кәсіптік білім туралы дипломы болған кезде анықталды 2024 жылғы 1 қазанға дейін орманшылық басшысы (орманшы) лауазымын атқарды, бұл біліктілік сипаттамаларының 8-параграфының 26-тармағының талаптарын сақтамау болып табылады. Қазіргі уақытта Н.Дүйсембаев орманшы.

3-тармақ. Алайда аудит барысында Ж.Б. Қалқаевтың Алматы аграрлық колледжінде Агрономия мамандығы бойынша 2023 жылғы 01 тамыз бен 2025 жылғы 03 маусым аралығында алған техникалық және кәсіптік білімі туралы дипломы болған кезде орманшылық басшысының орынбасары лауазымын атқарғаны анықталды, бұл біліктілік сипаттамаларының 9-параграфының 29-тармағының талаптарын сақтамау болып табылады.

4-тармақ. Алайда аудит барысында Е.С. Баулышевтің Алматы гуманитарлық – техникалық университетінде аудиттелетін кезеңде Қаржы мамандығы бойынша алған жоғары білімі туралы дипломы болған кезде және осы уақытқа дейін орманшы лауазымын атқарғаны анықталды, бұл біліктілік сипаттамаларының 7-параграфының 149-тармағының 2) тармақшасының талаптарын сақтамау болып табылады.

5-тармақ. Бұдан басқа, «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдар қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындар қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы №1193 қаулысына № 1 қосымшаның талаптарын сақтамау үшін орманшы Е. С. Баулышевке В2 4-кезең буыны бойынша біліктілігі жоғары деңгейдегі санаты бар маманға санатсыз жалақы есептелді және төленді, нәтижесінде артық төлем сомасы аудиттелетін кезең үшін жалпы 57,3 мың теңгені құрады.

6-тармақ. Алайда, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» 2007 жылғы 28 ақпандағы №234-III Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабы, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізу қағидаларының 243-тармағы, мемлекеттік мекемелердің бухгалтерлік есеп шоттары Жоспарының 16-тармағы бұзылған жағдайда, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 15 маусымдағы №281 бұйрығымен бекітілген «Алматы облысы Бақанас орман шаруашылығы» КММ әкімшілік ғимаратының құрылысы» объектісі бойынша шығындар 72 284,0 мың теңге сомасында тиісті бухгалтерлік есеп шотына қабылданбады, яғни 2322 «Тұрғын ғимараттар» шотында әкімшілік ғимарат бар, бұл бухгалтерлік есепте көрсетілуге жататын деректердің толық көрсетілмеуіне әкелді.

Жоғарыда айтылғандарды негізге ала отырып, «Мемлекеттік мекемелердің ұзақ мерзімді активтері бойынша тозудың жылдық нормалары» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізу қағидаларына 1-қосымшаны бұза отырып, тозудың жылдық нормасы дұрыс қолданылмаған, яғни әкімшілік ғимаратқа амортизациялық аударымдар қосымша есептелмеген және есептелген. 2% мөлшерінде, ал 7% мөлшерінде амортизация нормасын қолдану қажет болды.

Осылайша, «Қаржылық есептілікті жасау және ұсыну нысандары мен қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2017 жылғы 1 тамыздағы №468 бұйрығына 7-қосымшаның 3, 16-тармақтарын бұза отырып, 01.011.2025 жылғы жағдай бойынша жоғарыда көрсетілген негізгі құралдардың баланстық құны «Негізгі құралдар» 114-жолы бойынша бухгалтерлік баланста дұрыс көрсетілмеген, сонымен бірге, жинақталған амортизация сомасы дұрыс көрсетілмеген, бұл мән-жайлар бухгалтерлік есепте көрсетілген дұрыс емес деректер туралы куәландырады, бұл бұрмаланған қаржылық есептілікті жасауға әкелді.

3. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Күрті орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1-тармақ: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 11 мамырдағы №256 қаулысымен бекітілген «Бюджет қаражаты есебінен қызметтік іссапарларға, оның ішінде шет мемлекеттерге қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды өтеу қағидаларын бекіту туралы» қағидаларының 2 тарау 3 тармағы 2 тармақшасының талаптары сақталмай мекеме басшысы үшін тұрғын үй-жайды жалдау жөніндегі шығыстарды өтеу нормасы Алматы қаласына 10 басшыға айлық есептік көрсеткіш, қызметкерлерге 7 АЕК мөлшерінде төлену керек,  бірақта 2023 жылдың наурыз айында директор Ғ.Ақшабақовқа 2 АЕК төленген, немесе 27,6 мың теңге, бас инженер Е.Досымбаевқа 17,2 мың теңге кем төленген.

Сол сияқты, Қонаев қаласына 7 басшыға айлық есептік көрсеткіш, қызметкерлерге 6 АЕК мөлшерінде төлену керек,  бірақта 2023 жылдың ақпан айында директор Ғ.Ақшабақовқа 2 АЕК төленген,немесе 17,2 мың теңге, жүргізуші А.Жұмалиевқа 13,8 мың теңге кем төленген, жалпы сомасы 75,8 мың теңге қалпына келтіру жатады.

2-тармақ: Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу» Ережесінің 2-тарау 19-тармағының талабы толық басшылыққа алынбай, 63,0 мың теңгенің  жанар-жағар майы есептен негізсіз шығысталған.

3-тармақ: Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 15 маусымдағы № 281 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелердің бухгалтерлік есепке алу шоттарының жоспары»-ның 16 тармағына және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу» Ережесінің   243,244-тармақтарының   талаптары   толық   басшылыққа алынбай, 3 077,8 мың теңгенің  ұзақ мерзімді активтері алғашқы тануда дұрыс шотта көрсетілмеген.

4. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Қаскелең орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1-тармақ. Бюджеттік өтінімге сәйкес 2023 жылға арналған бюджеттік сыныптаманың шығыстары бойынша жиынтық есеп (4-20) 01.01.2023 жылға 005-032 бағдарламалары бойынша барлығы 120 321,0 мың теңге бөлінді, мақсаты бойынша пайдаланылмауына байланысты бөлінген бюджет қаражаты алынып, басқа да ерекшеліктерге ауыстырылды, кесте қоса беріледі. 2023 жылға арналған шығыстар бойынша есептің деректеріне сәйкес (4-20) 31.12.2023 жылғы жағдай бойынша барлығы 111 993,0 мың теңге пайдаланылды. Аудитпен қамтылған кезеңде бюджеттік сыныптаманың ерекшеліктері бойынша көзделген қаражат өндірілмеген, олардың сомасы 8 328,0 мың теңгені құрайды.

Осыған байланысты, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV Бюджет Кодексінің 3 - бабы 12-4) тармақшаларының талаптары бұзылды-бюджет жүйесінің қағидаттарына сәйкес келмейтін бюджет қаражатын жоспарлауға және (немесе) пайдалануға сәйкес бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлау (немесе) тиімсіз пайдалану, 4-баптың 9) тармақшасы - бюджетті кез-келген түсімдер мен шығыстарды бюджет жобасына енгізу қажеттілігін және олардың көлемдерінің негізділік қағидаты ретінде негізділігін анықтайтын нормативтік құқықтық актілер мен басқа құжаттар негізінде жоспарлау.

Сонымен қатар, жоғарыда көрсетілген баптың 12) тармақшасында тиімділік қағидаты да көзделген, оған сәйкес - бюджет қаражатының бекітілген көлемін пайдалана отырып, ең жақсы тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу немесе бюджет қаражатының аз көлемін пайдалана отырып, тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу қажеттілігін негізге ала отырып, бюджетті әзірлеу және атқару.

2-тармақ. Бюджеттік өтінімге сәйкес 2024 жылға арналған бюджеттік сыныптаманың шығыстары бойынша жиынтық есеп (4-20) 01.01.2024 жылға 005-032 бағдарламалары бойынша барлығы 176 443,0 мың теңге бөлінді, мақсаты бойынша пайдаланылмауына байланысты бөлінген бюджет қаражаты алынып, басқа да ерекшеліктерге ауыстырылды, кесте қоса беріледі. 2024 жылға арналған шығыстар бойынша есептің деректеріне сәйкес (4-20) 31.12.2024 жылғы жағдай бойынша барлығы 165 131,0 мың теңге пайдаланылды. Аудитпен қамтылған кезеңде бюджеттік сыныптаманың ерекшеліктері бойынша көзделген қаражат өндірілмеген, олардың сомасы 11 312,0 мың теңгені құрайды. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV Бюджет Кодексінің 3-бабы 12-4) тармақшаларының, 4-бабы 9) тармақшасының талаптары бұзылды. 4 - баптың 12) тармақшасына сәйкес тиімділік қағидаты да көзделген, оған сәйкес-бюджет қаражатының бекітілген көлемін пайдалана отырып, ең жақсы тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу немесе бюджет қаражатының аз көлемін пайдалана отырып, тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу қажеттілігін негізге ала отырып, бюджетті әзірлеу және атқару.

Демек, мекемеге қажеттілік, жұмыс жүргізу және сол сияқты қызмет көрсету қажет болмады. Осыған байланысты ҚР Бюджет кодексінде көзделген көрсетілген қағидаттарды бұза отырып, жоғарыда көрсетілген қаражат негізсіз жоспарланған болып табылады.

3-тармақ. «Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелер қызметкерлерінің, сондай-ақ ҚР Парламенті депутаттарының ҚР шегіндегі қызметтік іссапарлары туралы» 2000 жылғы 22 қыркүйектегі №1428 Қағидалардың 2-тармағын және 2018 жылғы 11 мамырда №256 «Қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды бюджет қаражаты есебінен, оның ішінде шет мемлекеттерге өтеу»  қағидаларының 3-тармағын бұза отырып іссапар шығыстары артық төленген іссапар шығыстарының сомасы барлығы 262,1 мың теңгені құрады.

5. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Нарынқол орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1 –тармақ. Қазақстан Республикасы 2008 жылғы 04 желтоқсандағы №95-IV Бюджет Кодесінің 3 бабының 1 тармағының 12-4 тармақшасы және осы Кодекстің 4 бабының 12 тармақшасын бұза отырып, Мекемеде 2 671,0 мың теңге бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлағаны анықталды.

2 – тармақ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2014 жылғы 24 қарашадағы № 511 бұйрығымен бекітілген Бюджеттік өтінімді жасау және ұсыну қағидаларының 46-1-тармағын, Бюджет Кодесінің 3 бабының 1 тармағының 12-4 тармақшасы және осы Кодекстің 4 бабының 12 тармақшасын бұза отырып, Мекеме «Бульдозерлік жабдығы бар шынжыр табанды трактор» алуға  прайс-парақшасы тіркелмеген. Яғни  35 840,0 мың теңге бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлағаны анықталды.

3 – тармақ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 15 маусымдағы №281 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелердің бухгалтерлік есепке алу шоттарының жоспары»-ның 16 тармағына және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу»  Ережесінің   243,244-тармақтарының   талаптары   толық   басшылыққа алынбай, 1 164,6  мың теңгенің активтері  алғашқы тануда дұрыс шотта көрсетілмеген.

6. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Қарадала орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1 -тармақ. Алайда, ағымдағы қаржы жылының 20 желтоқсанынан кейін жалпы сомасы 4 270,2 мың теңгеге азаматтық-құқықтық мәмілелер тіркелгені анықталды. Яғни, бұл Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы №95-IV Бюджет кодексінің 96-бабының 8-тармағының сақталмауына жол берілген.

2023 жылғы 23 мамырдағы №26 шарт негізінде «Aslan» ЖК-мен «алма екпелерін алма көбелегіне қарсы улы химикаттармен бүрку жөніндегі қызметтер»  сомасы 635,7 мың теңгеге 005-015 бюджеттік бағдарламасының 159 ерекшелігі бойынша шығындар жүргізілген, Ескі, тоқыраған жеміс ағаштары жасына байланысты жеміс беруді тоқтатады, сондықтан ағаштарды жасарту немесе ескілерін кесу сияқты кешенді тәсіл қажет. Яғни, бұл бақтың экономикалық әсері жоқ. Сол себептен, жұмсалған қаражат тиімсіз пайдалануға жатады.

2 - тармақ. Бұл, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV  «Бюджет кодексінің» 3-бабының 12-тармағының 4-тармақшасына сәйкес бюджет қаражатын тиімсіз пайдалану – бюджет қаражатын бюджет жүйесінің қағидаттарына сәйкес келмейтін пайдалану бұзушылығы орын алған. Яғни, 2023 жылы 635,7 мың теңге тиімсіз пайдалануға жатады.

 2024 жылғы 02 мамырдағы №24 шарт негізінде «Фитосанитория» ШЖҚ РМК «алма екпелерін алма көбелегіне қарсы улы химикаттармен бүрку жөніндегі қызметтер» 750,4 мың теңгеге 005-015 бюджеттік бағдарламасының 159 ерекшелігі бойынша шығындар жүргізілген, Ескі, тоқыраған жеміс ағаштары жасына байланысты жеміс беруді тоқтатады, сондықтан ағаштарды жасарту немесе ескілерін кесу сияқты кешенді тәсіл қажет. Яғни, бұл бақтың экономикалық әсері жоқ. Сол себептен, жұмсалған қаражат тиімсіз пайдалануға жатады.

3 - тармақ. Бұл, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV  «Бюджет кодексінің» 3-бабының 12-тармағының 4-тармақшасына сәйкес бюджет қаражатын тиімсіз пайдалану – бюджет қаражатын бюджет жүйесінің қағидаттарына сәйкес келмейтін пайдалану бұзушылығы орын алған. Яғни, 2024 жылы 750,4 мың теңге тиімсіз пайдалануға жатады.

4 - тармақ. Аудитпен барысында 15.09.2025 жылы бақылау өлшемі жасалып, нәтижесінде 2017 жылы 21 маусымда 479,1 мың теңгеге «Казторгтехника» ЖШС-нан сатып алынған 1 дана газ қазандығы «Қарадала орман шаруашылығы» КММ-де газбен жылыту жүйесі орнатылмағандықтан қоймасында бүгінгі күнге дейін қолданылмай тұрғаны анықталды. Бұл, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы №95-IV  «Бюджет кодексінің» 4-бабының 12-тармағының тиімділік принципі талабы сақталмай, «газ қазандығы» қолданылмай, түпкілікті нәтижеге қол жеткізілмей, бюджет қаражатының тиімсіз пайдалануына жол берілген.

2023 қаржы жылының басына арналған қаржыландыру жоспарына сәйкес 005-015 бюджеттік бағдарламасының 143 ерекшелігі бойынша «киім-кешек заттарын сатып алуға, тігуге және жөндеуге» 9625,0 мың теңге бөлінген. Жыл ішінде осы ерекшелік бойынша жалпы сомасы 2890,0 мың теңгеге азаюы жағына өзгерістер енгізілген. Содан кейін, осы ағымдағы қаржы жылы ішінде 109-000 «ағымдағы іс-шараларды резерв есебінен өткізу» бюджеттік бағдарламасының дәл осы 143 ерекшелігі бойынша 6391,0 мың теңге қаржыландырылған. Алайда, жергілікті бюджеттерді әзірлеу кезінде жоспарланбаған шығындарды, олардың тосындығына және ағымдағы қаржы жылында шұғыл қаржыландыруды талап ететіндігіне байланысты қаржыландыру үшін жергілікті бюджеттер құрамында құрылады.

5 - тармақ. Бұл 2008 жылғы 4 желтоқсандағы ҚР Бюджет Кодексінің 19-бабының 1-тармағының сақталмауына себеп болды, яғни жергілікті бюджеттерді әзірлеу кезінде жоспарланбаған шығындарды, олардың тосындығына және ағымдағы қаржы жылында шұғыл қаржыландыруды талап ететіндігіне байланысты қаржыландыру үшін жергілікті бюджеттер құрамында құрылады.

6 - тармақ. Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы №95-IV «Бюджет кодексінің» 3-бабының 12-тармағының 4-тармақшасына сәйкес бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлау – бюджет қаражатын бюджет жүйесінің қағидаттарына сәйкес келмейтін жоспарлау орын алған. Яғни, 2023 жылы 6 391,0 мың теңге тиімсіз жоспарлауға жатады.

7. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Шелек орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1 тармақ. Қаржы-шаруашылық жүргізу барысында 2023 жылы артық жоспарлау нәтижесінде  жалпы сомасы 6468,0 мың теңгенің қаржысы тиімсіз жоспарланған, өйткені 2023 жылдың қаңтар-желтоқсан айларындағы 4-20 нысандарының деректеріне сәйкес: 005 «Ормандарды сақтау, қорғау, молайту және орман өсіру жөніндегі қызметтер» бюджеттік  бағдарламасы бойынша 4 983,0 мың теңге және 032 «Ведомстволық бағыныстылардың күрделі шығыстары» бюджеттік бағдарламасы 413 «Автокөлік сатып алу» ерекшелігі бойынша 1 485,0 мың теңге қаржыларды басқа да ерекшеліктерге аудару арқылы игерілген.

Бюджеттік бағдарлама мен ерекшеліктер бойынша тиімсіз жоспарлау төмендегі кестеде жіктеледі:

Бұл, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV Бюджет Кодексінің 4-бабы 9) тармақшасымен белгіленген Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі негізделетін тиімділік – яғни бюджет қаражатының бекітілген көлемін пайдалана отырып, ең үздік тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу немесе бюджет қаражатының аз көлемін пайдаланып, тікелей және түпкілікті нәтижеге қол жеткізу қажеттігін негізге ала отырып, бюджетті әзірлеу және атқару қағидатының сақталмағанды болып табылады.

Бюджеттік Кодекстің 3-бабы 1-тармағы 12-4) тармақшасына сәйкес, бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлау және (немесе) тиімсіз пайдалану – бюджет қаражатын бюджет жүйесінің қағидаттарына сәйкес келмейтін жоспарлау және (немесе) пайдалану.

Демек, 6468,0 мың теңге тиімсіз жоспарланған болып табылады.

2 тармақ. Қаржы-шаруашылық жүргізу барысында 2024 жылы артық жоспарлау нәтижесінде  жалпы сомасы 33 275,0 мың теңгенің қаржысы тиімсіз жоспарланған, өйткені 2024 жылдың қаңтар-желтоқсан айларындағы 4-20 нысандарының деректеріне сәйкес: 005 «Ормандарды сақтау, қорғау, молайту және орман өсіру жөніндегі қызметтер» бюджеттік  бағдарламасы бойынша 32 652,0 мың теңге және 032 «Ведомстволық бағыныстылардың күрделі шығыстары» бюджеттік бағдарламасы 413 «Автокөлік сатып алу» ерекшелігі бойынша 623,0 мың теңге қаржыларды басқа да ерекшеліктерге аудару арқылы игерілген.

Бюджеттік бағдарлама мен ерекшеліктер бойынша тиімсіз жоспарлау төмендегі кестеде жіктеледі:

Демек, 33 275,0 мың теңге тиімсіз жоспарланған болып табылады.

3 тармақ. Алайда, Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2001 жылы 29-шы тамыздағы  №1127 «Мемлекеттiк бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдарының қызметкерлеріне сыйлық беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық жалақыларына үстемеақылар белгілеу ережесін бекіту туралы» қаулысының 4 тармақ, 1 тармақшасының талабын сақтамай, 2024 жылдың шілде айында орман қорғау бас инженері А. Мұқанға алынбаған тәртіптік жазасы бола тұра 114,8 мың теңге негіссіз сыйақы аударылған.

4 тармақ. Аудитпен 19.09.2025ж. бақылау өлшемі жасалып, нәтижесінде сатып алынған «Мотобур» мекеменің қоймасында бүгінгі күнге дейін қолданылмай тұрғаны анықталды.

Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV  «Бюджет кодексінің» 4 бабының 12 тармағының тиімділік принципі талабы сақталмай, 117,6 мың теңгеге сатып алынған «Мотобур» қолданылмай, түпкілікті нәтижеге қол жеткізілмей, бюджет қаражатының тиімсіз пайдалануына жол берілген.

5 тармақ. Мекеме Қазақстан Республикасының  2015 жылғы 4 желтоқсандағы «Мемлекеттiк сатып алу туралы» № 434-V Заңының 43 бабының 24 тармағын басшылыққа алмай, «Нурмаганбетова» ЖК-пен тауарды мерзімін 19 күнге  кешіктіріп орындағаны үшін, жалпы тұрақсыздық айыбы 5,5 мың теңгені өндіріп алу қамтамасыз етілмеген.

6 тармақ. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының  2015 жылғы 4 желтоқсандағы «Мемлекеттiк сатып алу туралы» № 434-V Заңының 12 бабы 4 тармағының 3) тармақшасы басшылыққа алынбай, мекеме сатып алу туралы заңнамасын бұзу фактісі туралы мәлім болған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей, өнім беруші «Нурмаганбетова» ЖК-пен мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы талап қойып сотқа жүгінбеген.

8. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Кеген орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша:

1-тармақ. Мекеме 2017 жылғы 25.12. №120-VI «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Салық кодексінің 482, 485, 486, 487, 489 – баптарын бұза отырып, 2024 жылғы 4 тоқсан үшін жалақыдан ұсталған әлеуметтік салықты бюджетке 483,0 мың теңге сомасында аударған жоқ және тиісінше бюджетте салық декларациясында көрсетілмеген.

2-тармақ. Мекеме ҚР Үкіметінің 11.05.2018 жылғы №256 «Қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды бюджет қаражаты есебінен, оның ішінде шет мемлекеттерге өтеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысының 3-тармағын бұза отырып, бас бухгалтер Л.Қожалимоваға 36,9 мың теңге сомасында іссапар шығыстары артық аударылды.

3-тармақ. Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-IV Бюджет Кодексінің 3-бабы 12-4) тармақшасы талабы бұзылып, пайдаланылмайтын негізгі қор сатып алу түрінде 1 116,4 мың теңге сомасына бюджет қаражаты тиімсіз жұмсалған.

2.3. Мемлекеттік аудит объектілері қызметінің әлеуметтік-экономикалық дамуға әсерін бағалау (өңірлік және (немесе) елдік бөліністе):

Жалпы аудиттелген сала бойынша белгіленген міндеттердің іске асырылу деңгейі және тиісті қызметтің жоспарлы (тікелей, түпкілікті) және нақты нәтижелерінің арақатынасы аудиторлық бақылау кезінде қарастырылып, мемлекеттік аудит объектісі қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, лауазымды тұлғалардың, мекеме қызметкерлерінің өз лауазымдық қызметтерін атқару барысында жауапкершілікпен қарайды деген пікір қалыптасты.

III. Қорытынды бөлік

3.1. Мемлекеттік аудит барысында қабылданған шаралар:

Жоғарыда көрсетілген заңбұзушылықтар бойынша мемлекеттік аудит барысында және тексеру комиссиясының отырысы өткізілгенге дейін өтелуге тиіс 6 008,7 мың теңге толық көлемде жергілікті бюджет есебіне өтелді, қалпына келтірілуі тиіс 76 602,2 мың теңге бұзушылықтары бойынша қаржылық есептілікте толық көлемде қалпына келтірулер жасалды.

Мемлекеттік аудит барысында және тексеру комиссиясының отырысы өткізілуге дейін Қазақстан Республикасы бюджет және өзгеде заңнамаларының бұзылуына жол берген келесі мемлекеттік аудит объектілерінің 8 қызметкерлері тәртіптік жауапкершілікке тартылды:

1. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесі бойынша 23.09.2025 ж. №97 бұйрықпен бас маман А. Құдайбергеноваға «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды. 

2. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Бақанас орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 14.10.2025 ж. №78-н/қ бұйрықпен бас есепші Р.Қ. Дүйсеновке «сөгіс» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

3. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Күрті орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 03.10.2025 жылғы №42-Н/Қ бұйрықпен маман Қ. Ахметжановқа «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

4. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Қаскелең орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 18.09.2025 жылғы №05-Т бұйрықпен бас есепші В.Т. Оразымбетоваға «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

5. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Нарынқол орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 17.09.2025 жылғы №42-Н/Қ бұйрықпен бас есепші Ғ. Байсбаеваға «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

6. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Шелек орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 23.09.2025 жылғы №92-Н бұйрықпен Жиделі орманшылығының орман шебері Б.М. Алтаевқа «ескерту», 23.09.2025 жылғы №93-Н бұйрықпен бас есепші А.О. Төлепбергенге «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

7. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесінің «Кеген орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі бойынша 19.09.2025 жылғы №105-Н бұйрықпен бас есепші Л.К. Кожалимоваға «ескерту» түрінде тәртіптік жаза жарияланды.

Мемлекеттік аудит барысында және тексеру комиссиясының отырысы өткізілуге дейін анықталған бұзушылықтар бойынша мемлекеттік аудит объектілерінің лауазымды тұлғаларының әкімшілік жауапкершілігін қарастыру мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы министірлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Алматы облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаментіне Қазақстан Республикасының «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің» 207 бабы бойынша 1 материал, 238 бабы бойынша 1 материал,  барлығы 2 материал әкімшілік жауапкершілікті қарау үшін жолданып, қазіргі уақытта қаралуда.

3.2. Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша тұжырымдар.

Анықталған қаржылық бұзушылықтар Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің, Қазақстан Республикасы Салық кодексінің, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы Заңының, «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдар қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындар қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы №1193 қаулысының,  «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» 2007 жылғы 28 ақпандағы №234-III Қазақстан Республикасы Заңының, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізу қағидаларының, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 15 маусымдағы №281 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекеменің бухгалтерлік есеп шоттары Жоспарының, Қазақстан Республикасы Үкіметінің  Мемлекеттiк бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдарының қызметкерлеріне сыйақы беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық жалақыларына үстемеақылар белгілеу ережесін бекіту туралы қаулысының, Қазақстан Республикасы Үкіметінің қызметтік іс-сапарларға арналған шығыстарды өтеу «Бюджет қаражаты есебінен, оның ішінде шет мемлекеттерге қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды өтеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысының, Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің табиғат қорғау ұйымдарының, орман шаруашылығы ұйымдарының және мамандандырылған ұйымдарының басшылары мен мамандары лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларының талаптарын сақтамаудан орын алған.

3.3. Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша ұсынымдар мен тапсырмалар.

Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы және оның ведомстволық  бағынысты ұйымдардың жергілікті бюджетті жоспарлау және орындау, жергілікті бюджет қаражатын және мемлекет активтерін пайдалану тиімділігіне жүргізілген аудит нәтижелерін негізге ала отырып ҰСЫНАМЫН:

1. Аудит объектілері тарапынан анықталған заңбұзушылықтардың салдарын барынша азайтуға бағытталған шаралар, атап айтқанда өтелуі тиіс   6 008,7   мың   теңге толық көлемде жергілікті  бюджет есебіне өтелуі және қалпына келтірілуі тиіс 76 602,2 мың теңге бұзушылықтары бойынша толық көлемде қаржылық есептілікте қалпына келтірілуі фактілерін назарға алу және алдағы уақытта осындай бұзушылықтарды болдырмау мен алдын алу үшін жұмыстар жүргізу.

2. «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесіне  «Қарадала орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде анықталған кемшіліктер бойынша шаралар қабылдау үшін ұсыным жолдау.

3.4. Қосымша: Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің жиынтық тізілімі.

Тексеру комиссиясының мүшесі                                Е. Бақытов

Аудит тобының жетекшісі                                            А. Қондыбаева.

Аудит жүргізуге жауапты

құрылымдық бөлімшенің басшысы                           Б. Орманов

Сапа бақылауына жауапты

құрылымдық бөлімшенің басшысы                           С. Елубаева

Құқықтық сүйемелдеуге жауапты

құрылымдық бөлімшенің басшысы                          М. Сканов