Respýblıkalyq biýdjettiń atqarylýyn
baqylaý jónindegi esep komıtetiniń
2015 jylǵy 30 qarashadaǵy
№ 18-NQ normatıvtik qaýlysymen jáne
Qazaqstan Respýblıkasy
Qarjy mınıstriniń
2015 jylǵy 30 qarashadaǵy
№ 601 buıryǵymen
birlesip bekitilgen

 

Memlekettik aýdıtorlardyń kásibı ádep qaǵıdalary

 

1. Jalpy erejeler

1. Osy Memlekettik aýdıtorlardyń kásibı ádep qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) "Memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 12 qarashadaǵy Zańynyń 1-babynyń 9) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi.

2. Qaǵıdalar memlekettik aýdıtorlardyń minez-qulqynyń ádep qaǵıdalarynyń biryńǵaı jıyntyǵyn bildiredi.

3. Osy Qaǵıdalardyń maqsaty memlekettik aýdıtorlardyń kásibı minez-qulqynyń ádep normalary men qaǵıdalaryn belgileý, sondaı-aq olardyń tolyq saqtalýyn qamtamasyz etý bolyp tabylady.

4. Memlekettik aýdıtorlardyń minez-qulqynyń ádep qaǵıdalary memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaýdyń (budan ári – memlekettik aýdıt) táýelsizdik, obektıvtilik, kásibı quzyrettilik, qupıialylyq, anyqtyq, ashyqtyq, jarıialylyq, memlekettik aýdıttiń nátıjelerin ózara taný sıiaqty negizgi qaǵıdattaryn qoldanýǵa baǵyttalǵan, minez-qulyqtyń moraldyq qaǵıdattarynyń júıesin bildiredi.

5. Osy Qaǵıdalarmen rettelmegen jaǵdaılarda Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmet týraly zańnamasynyń normalary qoldanylady.

6. Qaǵıdalar memlekettik aýdıtorlardyń ózderiniń laýazymdyq mindetterin oryndaý tıimdiligin arttyrýǵa shaqyrady jáne memlekettik aýdıt salasynda moraldy qalyptastyrý úshin negiz bolyp tabylady.

7. Memlekettik aýdıtorlardyń Qaǵıdalardyń erejelerin bilýi jáne saqtaýy olardyń kásibı qyzmetteriniń sapasyn baǵalaý ólshemsharttarynyń biri bolyp tabylady.

2. Memlekettik aýdıtorlarǵa qoıylatyn ádep talaptary

8. Memlekettik aýdıtorǵa mynadaı ádep talaptary:

1) ózine tıesili quqyqtardy júzege asyrý kezinde adal, parasatty, ádil bola otyryp, jalpyǵa birdeı qabyldanǵan moraldyq normalar men qaǵıdattardy saqtaý;

2) kóshbasshylyq qasıetterin jáne tıimdi jumys qatynastaryna yqpal etý qabiletin kórsetý, oılaý táýelsizdigin jáne kásibı skeptıtsızm, pikir alysý men tujyrym jasaýda derbestik pen obektıvtilik, ádiletsizdikke, moraldyq, adamgershilik jáne quqyqtyq normalardyń buzylýyna kelispeýshilik tanytý;

3) iske qatysty barlyq jaǵdaılar men faktilerdi salmaqty baǵalaý, tujyrym jasaýda jáne pikir alysýda óz múddeleriniń nemese basqa da adamdardyń múddeleriniń yqpalyna ushyramaý;

4) memlekettik menshiktiń saqtalýyna jáne memlekettiń ekonomıkalyq múddeleriniń qorǵalýyna óziniń jeke jaýaptylyǵyn seziný;

5) ar-namysyn saqtaý jáne minsiz bedelge ıe bolý, jumys boıynsha áriptesterimen jaqsy qarym-qatynasta bolý, óz kásibinde bedeli men joǵary qoǵamdyq mártebesin saqtaý, jumysta da, turmysta da aınalasyndaǵy adamdarǵa ádepti túrde júginý;

6) azamattyq jáne kásibı boryshyna adal bolý;

7) ádeptilikpen, qarapaıymdylyqpen, sypaıylyqpen jáne alalamaýshylyqpen astasatyn adaldyq, tártiptilik, jaýaptylyq, belsendilik, bastamashylyq, tabandylyq pen talapshyldyq tanytý, jumys jáne kelissózder (kezdesýler) barysynda basqa adamdarǵa, sonyń ishinde memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý obektisiniń (budan ári – memlekettik aýdıt obektisi) laýazymdy adamdaryna ádeptilik pen qurmet kórsetý;

8) memlekettik aýdıt obektisiniń laýazymdy adamdarynan qajetti qujattardy usynýlaryn sypaıy jáne ádepti túrde talap etý;

9) memlekettik aýdıt obektisiniń laýazymdy adamdarynyń atyna orynsyz áreketten, aýyr sóz aıtýdan, memlekettik aýdıt obektisiniń qyzmeti týraly birjaqty pikirler men paıymdaýlar bildirýden boıyn aýlaq ustaý;

10) týyndaǵan máselelerdi memlekettik aýdıt obektisiniń laýazymdy adamdarymen talqylaý kezinde óziniń kózqarasyn tıisti normatıvtik quqyqtyq jáne quqyqtyq aktilerdiń naqty normalaryna mindetti túrde silteme jasaı otyryp, keńpeıildilikpen, nasıhatsyz, birjaqtylyq kórsetpeı, dáleldi jáne aıqyn túrde qorǵaý;

11) memlekettik aýdıt júrgizý kezinde memlekettik aýdıt obektisiniń laýazymdy adamdarynan resmı emes kezdesýlerden, orynsyz kóńil bólý sharalarynan, jumys ornynda ysyrapshyldyqtan, syılyq nemese tartý alýdan, sondaı-aq memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý barysynda jáne aiaqtalǵannan keıin usynylatyn qyzmetterden boıyn aýlaq ustaý;

12) memlekettik aýdıt obektisi laýazymdy adamdarymen memlekettik aýdıt nátıjeleriniń obektıvtiligine áserin tıgizýi múmkin ózara qarym-qatynastan aýlaq bolý ne jol berilmeıtinin bildire otyryp, mundaı qarym-qatynastardy dereý toqtatý talaptary belgilenedi.

Eskertý. 8-tarmaq jańa redaktsıiada - Respýblıkalyq biýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 09.04.2018 № 10-NQ jáne QR Qarjy mınıstriniń 09.04.2018 № 447 birlesken normatıvtik qaýlysy jáne buıryǵymen.

3. Memlekettik aýdıtorlardyń kásibı minez-qulqynyń ádep qaǵıdattary

9. Memlekettik aýdıtorlardyń kásibı minez-qulqynyń ádep qaǵıdattary mynalardy qamtıdy:

1) memlekettik aýdıttiń negizgi qaǵıdattaryn saqtaý;

2) memlekettik aýdıt organdarynyń táýelsizdigine qol suǵatyn aralasýlarǵa jol bermeý;

3) memlekettik aýdıtti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna, memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý standarttaryna sáıkes júrgizý, obektıvti tásil qoldaný jáne múddeler qaqtyǵysyn boldyrmaý;

4) memlekettik aýdıttiń bilikti, sapaly júrgizilýin qamtamasyz etýge múmkindik beretin qajetti bilimi men daǵdylarynyń bolýy, kásibı boryshyn saqtaý;

5) memlekettik aýdıt barysynda alynatyn nemese jasalatyn qujattardy úshinshi tulǵalarǵa berý ne onda qamtylǵan málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, aýyzsha jarıialaý quqyǵynsyz saqtaýdy qamtamasyz etý;

6) memlekettik aýdıt nátıjelerin aýdıtorlyq dáleldemelermen rastaý;

7) memlekettik aýdıt nátıjelerin anyq baiandaý;

8) laýazymdyq mártebesin jeke maqsattarda jáne memlekettik qyzmetke kir keltiretin nemese obektıvtiligine ne táýelsizdigine kúmán týǵyzatyn quqyq buzýshylyqtar jasaý táýekeline ákep soǵatyn qatynastarda paıdalanýǵa jol bermeý.

4. Qorytyndy erejeler

10. Memlekettik aýdıtorlardyń osy Qaǵıdalardy saqtaýyn qamtamasyz etý maqsatynda, memlekettik aýdıtor osy Qaǵıdalardy biletinin jáne memlekettik aýdıt organdaryna memlekettik qyzmetke kirý kezinde olardy saqtaýǵa kelisetinin rastaý úshin osy Qaǵıdalarǵa qosymshaǵa saı rastaý nysanyna qol qoiady.